Ticari Sırların Gücü ve Nobel Yanılgısı
Nobel’i Tek Mutlak Ölçüt Sayanların Yanılgısı Nobel şüphesiz hem akademik değerli, hem parasal büyük bir ödüldür. Ancak “Nobel ödülü alan her şey en iyisidir ve eğitimin, bilimin ve zakanın zirvesidir” diyenler, sistemin temel eksiğini ve küresel gerçekliği göz ardı etmektedir. Nobel, yalnızca kamuya açık biçimde paylaşılan ve akademik literatüre giren teorik çalışmaları ödüllendiren dar bir alt kümedir. Veya Nobel ödülü alanlar en eğitimli veya eğitimde en yüksek eğitimi tamamlayanlardır denilemez.
Mesela Türkiyeden Nobel almışlar, Türkiye nin üstün zeka göstergesi olan olmazsa, olmaz olan, şahsen benimde önemsediğim, liseden sonra ÖSYM sınav yarışda yüksek puan alabilmiş değillerdir. Şahsen Nobel mi, liseden sonra ÖSYM mi sorulsa, Türkiye de üniversite okumak isteyen biri için liseden sonra ÖSYM Nobelden daha önemli derdim. Bunu özellikle Nobel i bir sopa gibi kullanıp, değerli bilimcilere sopa göstermeye çalışan, kraldan çok kralcı ve kendini İsveç Nobel komitesi sananlar için yazdım. Nobel şüphesiz sorunları olsa da, bilime katkısı olan değerli bir ödüldür. Ama Nobel geri zekalı, kıskanç, kendi bok olamamışların elinde çok değerli bilimcilere karşı bir sopa değildir, onu öyle kullananlar sadece hasetlerinden, geri zekalarından öyle komiklik yapıyorlardır.
Ticari Sırların Olmazsa Olmazlığı Dünyayı ve ekonomileri dönüştüren dev teknoloji şirketleri —Apple, Google ve Microsoft gibi — en parlak STEM uzmanlarını yüksek maaşlarla istihdam eder. Bu uzmanlar bilgiyi açıklamak yerine ticari sırları ve tescilli patentleri koruyarak çalışır. Bu sektör kuralı, Nobel’in şartlarıyla doğrudan çelişir. Şirketler rekabet avantajlarını, pazar paylarını ve milyarlarca dolarlık Ar‑Ge yatırımlarını kaybetmemek için en kritik bulgularını asla kamuyla paylaşmaz. Nobel ise parasal olarak kıyasla büyük değildir ve hiçbir garantisi yoktur, aşırı semboliktir.
Gizliliğin Yarattığı Gerçek Güç İnsanlık tarihini ileri taşıyan teknolojik ve pratik devrimler, ticari sır duvarları arkasında kurumsal laboratuvarlarda üretilir. Nobel kürsülerinde parlayan eserler, bu devasa endüstriyel gücün yanında küçük bir azınlıkta kalır. Dolayısıyla, ticari sırların saklanmasını ve korunmasını yok sayarak yalnızca Nobel’e bakıp değer biçmek büyük bir yanılgıdır.
