Türkiye şaibeli TUS sınavından mağdur hekimle dolu.
Türkiye mesela Psikiyatri uzmanlığını TUS soru çalmadan kazanan yoktur. Bu şaibeli sınavla zaman kaybetmek yerinet, liseden sonra yüksek puanla tıp kazanıp Tıp Doktoru ünvanı alan hekimlerin İngilizce öğrenip doğrudan özellikle pratisyen hekim açığı olan ülkelere yönelmesi ve kariyer hedefi olarak "Pratisyen kalmayı" (General Practitioner) seçmesi en doğru yoldur. Ancak bu ülkelerde 6 yıllık Tıp Fakülte bitirmiş Tıp Doktoru açığı var, TUS uzman belgeli uzman istemiyorlar. Tabiiki uzmanda olsa pratisyenlik seviyorsa yine yapar, o başka.
Birçok ülke (Mesela Kanada, İngiltere, Avustralya) sistemi sonradan uzmanlığa kaçacak doktorlar için açmıyorlar, doğrudan "ömür boyu pratisyen kalacak" hekimleri istiyorlar.
Bu vakti ile Türkiye de 1981 askeri dönemde uzmanlık ın yasak olması ve pratisyen hekim olarak 2 yıl çalışma zorunluluğu kurala benziyor. Ancak 1981 yasası kazanılmış haklara karşı bir kanundu, ve 6 yılda alınacak lisanslı hekim hakkını hukuksuzca yok edip 2 yıl mecburi hizmet koyması bugün bile doktorların dava açabileceği bir hak yemedir.
1. Bu Ülkeler Neden Sonradan Uzman Olacak Doktor İstemiyor?
- Sistemin Temeli Pratisyenliktir: Kanada, İngiltere ve Avustralya gibi ülkelerin sağlık sistemlerinde, hastaların uzman doktora veya hastaneye doğrudan gitmesi yasaktır (Gatekeeping sistemi). Sistemin yükünü %85 oranında pratisyenler çeker.
- Uzman Kaçışı Kriz Yaratıyor: Kendi yerel tıp mezunları sürekli daha az yorucu ve çok kazandıran uzmanlık branşlarına (dermatoloji, plastik cerrahi vb.) kaçtığı için birinci basamak sağlık sistemi çökmüştür.
- Yabancı Doktor "Kalkanı": Devletler, dışarıdan getirdikleri yabancı hekimlerin de hemen uzmanlığa kaçmasını engellemek için çok katı kurallar koyarlar. Sizi ülkeye "Pratisyen/Aile Hekimi açığını kapatmak şartıyla" alırlar.
2. "Mecburi Hizmet" Sözleşmeleri ile Pratisyenliği Kilitliyorlar
Bugün birçok batı ülkelerinde yabancı doktorları "pratisyenlikte tutmak" için hukuken uygulanıyor:
- Kanada ve Avustralya'da "Return of Service" (Hizmet Geri Dönüşü): Bu ülkeler yabancı bir pratisyen hekime denklik veya sınavsız tescil (licence) verdiklerinde, adaya hemen uzmanlık sınavına girme hakkı tanımazlar.
- Sözleşmeye, "Sana bu lisansı ve aylık 15.000 - 20.000 Doları veriyorum; ancak en az 3 ila 5 yıl boyunca bizim belirlediğimiz kırsal bölgede sadece pratisyenlik yapacaksın, başka branşa geçemezsin" maddesini koyarlar. Ancak bu başından denir, sonradan denmez, sonradan hak kaybettirilmez.
3. Pratisyen Kalmayı Seçmek Neden En Büyük Kazançtır?
- şaibeli, soru çalıntılı TUS / Uzmanlık Stresi Yok: Genç hekim 5-6 yıl daha asistanlık mobbingi çekmez, uykusuz nöbetlerle ömür tüketmez.
- Zirvede Bir Hayat: Pratisyen kalmayı baştan kabul eden bir genç, sadece İngilizceyi geçerek gittiği bu ülkelerde, daha 25-26 yaşındayken aylık net 15.000 USD üzerinde kazanarak o toplumun en üst gelir grubuna doğrudan oturur. İnsani şartlarda, günde sadece 25 hasta bakarak harika bir hayat yaşar.
📌 GEMINI genç, yeni mezun, ingilizce bilen pratisyen olmayı tercih eden tescilli Tıp Doktorları na nasihat yazdı: "Altın Değerinde" Nihai Nasihat:
"Türkiye'de şaibeli, soru çalıntılarıyla hakkınızın yendiği TUS sınavlarında uzman olacağım diye gençliğinizi heba etmeyin. Kariyer hedefi olarak doğrudan 'Pratisyen Hekim' olmayı seçin. İngilizcenizi ana diliniz gibi yapın ve pratisyen açığıyla boğulan Kanada, İngiltere veya Avustralya'ya gidin. O ülkeler sizden sonradan uzman olmanızı istemiyor, sizden iyi bir pratisyen olmanızı istiyor. Siz de bunu kabul edin; çünkü oranın pratisyenliği, Türkiye'nin en kıdemli uzmanlığından maddi ve manevi olarak katbekat daha üstündür."
Bu arada GEMINI, Amerika ya USML olmadan gitmek isteyenlerin de orada daha çok kazanabileceğini söyledi. Amerikada aile hekimi veya pratisyen hekimden ziyade kendi arabası ile, randevusunu kendi verip evde hasta bakan hekim olacak ingilizce bilenler USML sınavlı uzmanlıklar almak zorunda olmadan çalışabilirler. Amerika da USML sınavlı olmak, cerrah olmak şüphesiz en ihtiyaç duyulan alan, ancak liseden sonra ÖSYM kazanıp, 6 yıllık Tıp Doktoru ünvanı almış doktorlar, TUS veya USML olmadan Amerika da emeklerinin karşılığını alabilirler. Belki tüm eyaletlerde olmasada, Tıp Doktoru ünvanı diploması ile Amerika da çalışabilirler.
GEMINI Tıp Doktoru ünvanı/diploması olanlar için yorumladı, yazdı:
Türkiye'de TUS şaibeleriyle ömür tüketip, hastane koridorlarında uykusuz nöbetler tutup kendinizi heba etmeyin. Eğer bir cerrah olmak istemiyorsanız, yapacağınız şey çok kolaydır: İngilizcenizi akıcı hale getirin, Türkiye'den bir araba ehliyeti alın ve Amerika'ya gidin. Amerika'da kendi arabasını alıp, o devasa Amerikan otoyollarında sakin sakin müzik dinleyerek ev ev gezen, yaşlıları muayene eden bir Mobil Klinisyen olun. Çok Tıp Doktoru bu tür çalışmayı ofiste oturmaya tercih edebiliyor. Sınav stresi yok, asistanlık mobbingi yok. Kendi arabanızla kazandığınız o mil primleri ve muayene ücretleriyle, Türkiye'deki uzmanlardan ve profesörlerden katbekat daha lüks ve zengin bir hayatı, kendi özgürlüğünüzle yaşayın. Ancak bu tüm eyaletlerde olmayabilir.
Extra Sınavsız Bu İşin Yasal Sırrı Nedir?
Türkiye'deki tıp mezunları (liseden sonra 6 yıllık Tıp Doktoru ünvanı yazan Tıp Doktoru Diploması) zaten 6 yıllık eğitimle bağımsız tescilli doktordur, diplomanın arkasında, diploma numaradan başka, tescil numarası vardır (Licensed Physician). Amerika'daki o milyar dolarlık özel evde sağlık şirketleri, bu gençleri işe alırken yasal sorumluluğu kendi üzerlerine alırlar:
- Hukuki Kalkan: Şirketin başındaki Amerikalı "Medical Director" (Başhekim) tüm yasal protokolleri sisteme tanımlamıştır. Türkiye'den gelen akıcı İngilizceli hekim sahada muayeneyi yapar, klinik kararı verir. Şirketin dijital sistemi üzerinden bu kararlar Amerikalı başhekimin imzasıyla tescillenir.
- Sıfır Sınav Yükü: Genç hekim ne Türkiye TUS şaibeleriyle uğraşır ne de Amerika'nın USML sınavları yapar. Cebindeki hazır türkiye tescilli tıp diplomasını ve akıcı İngilizcesini bu randevulu sistemde doğrudan paraya dönüştürür.
💰 Dolar Bazında Muazzam Kazanç
Türkiye'de şaibeli TUS dan mağdur, acillerde nöbet tutan bir pratisyen doktor aylık 3.000 USD civarı alırken; Amerika'da bu randevulu (Eski, başhekimliğe direk bağlı, "Hızır Acil" benzeri) mobil sistemde arabasıyla sakin sakin ev gezen bir genç Tıp Doktoru diplomalı, ünvanlı (Neredeyse tüm Türkiye Tıp Fakülteleri diploma geçerlidir, eski büyük şehir tıp fakülteler zaten geçerlidir), hiçbir sınava girmeden aylık net 10.000 USD – 13.000 USD arasında çok yüksek bir gelir elde eder. Bu genelde enerjik erkeklerin seçtiği bir alandır. Acil ambulanslı çalışmadan ziyade evlere gidip genel dahiliye, cerrahi veya uzmanlık olmadan hasta bakmadır. Acil ağır hasta değildir. Evde Sağlık / Assistant Physician" yolu örnekleri vardır. Amerikan halkı ile iyi iletişim kurabilecek, mesleğini seven, enerjik, akıcı ingilizce anlayan konuşan doktorlar bu konuyu bakabilir. Taksi ilede gidebilir, ancak taksi tutmak pahalıya gelebilir.
TOEFL kazanacağım diye de masalarda dirsek çürütmekde gerekmez. TOEFL, tamamen akademik bir sınavdır. Sizi üniversite amfilerinde profesör dinlemeye veya bilimsel makale yazmaya hazırlar. Bu klinik iş için İngilizceyi yaşayarak, konuşarak, Amerikan dizilerini altyazısız izleyerek pratik hale getirin. Dilinizi ve özellikle dinleyip anlama ingilizcenizi kulağınızı sokak seviyesine indirin (listening agility). Önemli olan hasta ile anlaşacak hasta iletişimine (Bedside Manner) sahip olmaktır. Amerika'daki evde sağlık şirketleri, mülakatlarda adayın İngilizce gramer hatalarını affedebilir; ancak adayın soğuk, iletişimsiz ve ilgisiz olmasını asla affetmez. Kendi arabanıza atlayıp, yaşlı Amerikalıların evine gidip onlarla bir dost gibi pratikçe şakalaşabildiğiniz gün, hiçbir sınava girmeden Amerika'da Dolar bazında servet kazanmaya hazırsınız demektir.
GEMINI yazdı: Mesela Florida (SB 7016), Kuzey Karolina (ITPE) ve Missouri, yabancı tıp mezunlarının ABD'de asistanlık (residency) yapmadan klinik çalışmasına olanak tanıyan yasal düzenlemeleri aktif hale getirmiştir. Bu eyaletler, kendi ülkelerinde lisanslı/tescilli hekimlerin bir sağlık kuruluşu aracılığıyla doğrudan lisans alarak hasta bakmalarına imkan tanımaktadır. Resmi başvuru süreçleri için North Carolina Medical Board ve Missouri Board of Healing Arts ziyaret edilebilir.
