Elektrikle Çalışan Tıbbi Cihazlar: Halkı Yanıltan “Zararsız” Algısı
Tıp dünyasında birçok cihaz, hastalık teşhisi veya tedavi amacıyla vücuda düşük seviyeli elektrik akımı uygular. Bunlar arasında EKG, EIT (Elektrik Empedans Tomografisi) ve bioimpedans cihazları sayılabilir. Klinik olarak güvenli kabul edilse de, bu cihazların tamamen zararsız olduğunu söylemek bilimsel olarak doğru değildir. Bu konuda Biyofizik uzmanlık alanıdır.
Elektrik Akımı ve Biyolojik Etkiler
-
EKG veya EIT’de kullanılan akımlar genellikle 1 mA’nin altında, voltaj ise mV seviyesindedir.
-
Bu seviyeler ağrıya veya kalıcı hasara yol açmaz, ancak hücre membranları, iyon geçirgenliği ve sinir sistemi üzerinde mikro düzeyde zararlı etkiler bırakabilir.
-
Miyelin kılıfı ve nöronlar bu akımlardan etkilenebilir, ama etkiler genellikle geçici ve klinik olarak belirgin değildir.
Yanlış Algılar ve Bilgi Eksikliği
Halk ve sağlık personeli çoğu zaman “bu cihazlar zararsızdır” bilgisini doğru kabul eder. Oysa:
-
Bioimpedans cihazları veya EIT, aslında radyasyon vermez, ama zararlı elektrik verir.
-
“Radyasyon ışınları yok, demek ki tamamen zararsız” demek, yanlış ve yanıltıcıdır. Elektrik akımı da dokularda biyofiziksel etki yaratır.
-
Bu nedenle hastalara ve sağlık personeline mikro etkiler olabileceği ama akut olarak güvenli olduğu açıkça anlatılmalıdır. Özellikle sağlık bakanlığı tıpta uzmanlık tüzüğü TUS sınavlı uzmanları ve hemşireler bu biyofizik alanda çok yetersiz ve bilgisizdirler.
Sonuç
Tıbbi cihazlar hayati önem taşıdığı için kullanmak zorundayız; ancak halkın ve sağlık çalışanlarının bu cihazların elektriksel etkileri konusunda bilinçlenmesi gerekir. Elektrik düşük seviyede uygulanıyor olabilir, ama vücudun iyon dengesi ve sinir sistemi üzerinde etkisiz olduğu anlamına gelmez.
Bilinçli bilgi, yanlış güven algısını ortadan kaldırır ve hasta haklarını korur.
