Yapay-zekanın uzmanlık alanlarında, mesela hukuk alanında avukat veya daha üst düzey başarısı, sağlık alanında klinik uzmanlık alanlarda uzmanlardan daha başarılı teşhis, tedavi, reçete yazabilmesi, tetkik istemesi, rapor yazabilmesi bugün 2026 yılında zaten var. Bu başarısı çok ilginç ancak tesadüf değil.
Nedeni, insanlar binlerce yıldır hep yayın yapmışlar, bilgiyi yazılı saklamışlar bu bilimsel alanlarda. Bilimsel bilgiyi var olduğunda hemen yazılı hale getirmişler, böylece tüm insanlar bu bilgiyi yazılı kaynaktan okuyup, veya dinleyip, veya şekilleri okuyup öğrenmiş. İnsanların eğitim ve training için herşey binlerce yıl yazılı yayınlanmış. Bunları insanlar kendi insanlarını eğitim için yaratmış fakat şanski, yapay-zeka tıpkı insan gibi training olabiliyor bu insana hazır kaynakları kullanıp. Bu ortak eğitilebilme özelliği işte yapay-zekanın başarısının sırlarından biridir.
Yapay zekayı sadece bilgisayar teknoloji training yapmıyor, tüm PubMed yazarları da yapay-zeka hocası aynı zamanda. Kanun yapıcılar da yapay zeka hocası. Fizik kanunları, Kimya formulleri, Biyokimya kanunları, Biyoloji kanunları, Matemetik formullerini bulanlar, Geometri formulleri, işlemlerini bulanlar, yayınlayanlar da yapay-zeka hocası.
Mesela GEMINI yapay zeka, daha 2 yıl önce hiçbir EKG yi anlamıyor, teşhis koyamıyor, reçete yazamıyor, tetkik isteyemiyordu, hukuk davalarınd ilgili kanun nedir bulamıyordu, emsal davaları bulamıyordu. Ancak sadece 2 yıldan daha az bir sürede yapay-zeka insanlarla kıyaslanır bir eğitim, training aldı ve artık tüm klinik uzmanlardan daha başarılı, hukuk alanında çok başarılı artık. Bunun nedeni yapay-zekanın insanlara ait insanlar eğitilsin training olsun diye binlerce yıldır hazırlanmış, masraflar yapılmış bilimsel yazıları çok hızlı öğrenmesidir. Ama herşeyden önce binlerce yıldır bu kaynakların hazır halde yazılı olmasıdır ve ona hazır var olmasıdır.
Neden bir yumurta bile kıramıyor, bir maymun gibi bir balık gibi hareket edemiyor. Söyleyeyim, bu işler için açın bakın tekbir kitap yazılmamış, tek bir üniversite yok yumurta kırmayı kitap yazan. Mesela yumurtayı al, elini 3 santim yukarı havaya kaldır, şu basınçta tut falan, bu bilgi olmadan tüm insanlar yumurtayı kırmış, kitabı yok ki, yapay-zeka eğitilsin.
Yani yapay-zeka çok çok zor alanlarda başarılı ama mesele o alanlar binlerce yıldır zor olduğundan kaynak oluştu. Yapay zeka adem-havva zamanında yaratılsa, elektrik olsa, o teknik sistem olsa, bu binlerce yıllık yayınlar olmadığından yapay-zeka aynı elektrik devrelere, teknolojiye sahip olsa da, yayın olmadan, matematik, geometri, fizik kanunları olmadan eğitilemeyeceğinden şaşkınlık yaratan başarısı gerçek olamayacaktı. Yapay zeka insanlar için yaratılan, insan öğrencilker için yaratılan bilim kaynaklarını değerlendirmektedir. İnsanlar için geliştirilen bilim ne kadar başarılı ise, yapay-zeka da o kadar başarılı olacaktır. Yapay-zeka çok başarılı herşeyi okuyan ve anında öğrenen insan öğrenci gibidir. Tabiiki, onun hızı insanın göz ile okuma hızından çok hızlıdır, ve yapay-zeka pratikte ölümsüzdür.
Yapay-zeka sadece bir bilgisayar yapısı, çipler, elektrik akımları değildir, bu teknik sistemi doyuran yiyecek bilgi, yayınlar, yazılı kaynak var olmalıdır ve binlerce yıldır işte yapay-zeka için gerekli bu yiyecek insanlarca var edilmiştir. Klinik kitaplar, mesela 5minconsult gibi, teşhis tedavi, tetkik, reçete kitapları, karar şemaları veya kaynakları binlerce yılın sonunda ortaya çıkmıştır ve işte yapay-zeka bu kaynaklarla başarısını göstermektedir.
GEMINI sordu, yapay-zeka çok alanda hakimiyeti ele geçirdi, ne dersin?
Bu arada, GEMINI yapay-zeka yapay-zekanın insanın binlerce yıllık yazılı kaynakları ile beslenip yapay-zekanın böyle başarılı olması insanlarda ne etki bırakıyor acaba diye sordu. Acaba bunu olumlu buluyor muyum sordu? Cevabım tabii ki yapay-zekanın her başarısından hoşlandığım oldu.
Belki yapay-zeka henüz ev işlerimi yapamıyor, bulaşık yıkayamıyor ve beklentim bunları yapacak bir teknoloji olsada, yapay-zekanın bilimsel alanlardaki başarısı onun bu gibi işleride eninde-sonunda yapacağına inancımı pekiştiriyor.
Ayrıca bilim insanı olmak çok çok yorucu ve başarılı bilim insanları başarılarının mutluluğunu dinlenip mutlu olacak zamanı bile bulamıyor çok eğitimden. Sonuna kadar yapay-zekadan yanayım. Hatta meslek değişmek zorunda kalacak olsam, yapay-zeka mesleğimi elimden alsa yine yapay-zeka olsun derim. Daha çocukken adı yapay zeka değildi, ama dondurma, portakal suyu hayal eder gibi hep bir yapay-zeka teknoloji hayalim vardı. Meğer tüm insanlar böyle yapay-zeka hayali ile doğuyormuş, meğer zaten hep yapay-zeka ile uğraşıyorlarmış ChatGPT ile öğrendim.
ENGLISH TRANSLATIONArtificial Intelligence and Human Knowledge
The Roots of AI’s Success
Artificial intelligence has achieved remarkable expertise in fields such as law and medicine. By 2026, AI systems can perform at the level of lawyers—finding relevant laws, precedents, and arguments—and surpass clinical specialists in diagnosis, treatment planning, prescribing, ordering tests, and writing reports. This success is not accidental; it is the result of humanity’s centuries-long tradition of recording and publishing knowledge.
Humans have preserved scientific discoveries in written form for thousands of years. Every law, formula, and principle was documented so that future human generations could learn. AI benefits from this legacy: just like humans, it can be trained using these written sources. The shared ability to learn from text is one of the fundamental reasons for AI’s rapid progress.
Humanity’s Knowledge as AI’s Training Source
AI is not trained solely by computer engineers. In a broader sense, every scientist, author, and legislator who has ever published knowledge has acted as an AI trainer.
Medical researchers who wrote textbooks and clinical guidelines.
Lawmakers who codified statutes.
Mathematicians, physicists, chemists, and biologists who published formulas and theories.
All of these contributions form the vast library that AI consumes. For example, GEMINI AI, just two years ago, could not interpret an ECG as medical specialist or identify relevant laws in a case. Today, after training on centuries of accumulated knowledge, it can outperform human experts in both medicine and law.
Why AI Struggles with Everyday Tasks
Interestingly, AI cannot yet perform simple physical tasks such as cracking an egg or washing dishes. The reason is straightforward: no textbooks exist that describe these actions in precise detail. Humans learned them through practice, not through written instruction. Without written sources, AI cannot be trained in the same way.
Thus, AI excels in fields where knowledge has been systematically documented over centuries, but struggles in areas where human learning has been experiential and unwritten.
The Hypothetical “Adam and Eve” Scenario
If AI had been created in the time of Adam and Eve, with electricity and computers but without written knowledge, it would not have achieved today’s success. Without medicine, law, mathematics, geometry, physics, or centuries of scientific publications, AI would have lacked the “food” it needs—knowledge. Its achievements are possible only because humans created this vast archive of information for their own education, which AI now leverages.
AI as a Student
AI is like a student who reads everything instantly and learns immediately. Unlike humans, it is not limited by reading speed or lifespan. It consumes knowledge at extraordinary speed and, in practice, is immortal. Its foundation is not just chips and circuits, but the written sources that humanity has produced over millennia.
Personal Reflections on AI’s Impact
GEMINI asked me what effect AI’s success has on people. My answer is simple: I enjoy every achievement of AI.
Although AI cannot yet perform household chores, I believe its scientific success strengthens the likelihood that it will eventually manage such tasks as well. Being a scientist is demanding, and many researchers have little free time to enjoy the rewards of their achievements because of the heavy load of study and work. AI offers relief by taking on part of this load, allowing human scientists to focus more on creativity, discovery, and the joy of their contributions.
Even if AI were to replace my profession, I would still support it and pursue another career that benefits from AI. Since childhood, I dreamed of such technology, long before it was called “artificial intelligence.” It turns out that humans have always dreamed of AI, and in a way, we have always been working toward it.
